श्री संत गजानन महाराजांचे दिव्य प्रकटीकरण

दिव्य प्रकटीकरण — प्रगट दिन

२३ फेब्रुवारी १८७८ (माघ वद्य सप्तमी) रोजी शेगांवमध्ये श्री गजानन महाराजांचे प्रथम दर्शन झाले. श्री बंकटलाल अग्रवाल आणि दामोधरपंत कुलकर्णी यांनी त्यांना एका वटवृक्षाखाली (वडाच्या झाडाखाली) उष्ट्या पत्रावळीवरील (द्रोणावरील) भाताचे शीत खाताना पाहिले.

ते ब्रह्मानंदी टाळी (आत्मानंद अवस्थेत) मध्ये उभे होते, त्यांना भूक किंवा समाजाचे कोणतेही भान नव्हते. त्यांचा चेहऱ्यावरील तेज पाहून बंकटलाल यांनी ओळखले की हे कोणी सामान्य माणूस नसून महान संत आहेत.

"गण गण गणात बोते" — महाराजांचा हा महामंत्र आपल्याला आठवण करून देतो की देव प्रत्येक कणात वास करतो.

ग्रंथातील प्रमुख चमत्कार (लीला)

• अग्नीशिवाय चिलिम भरणे: महाराजांकडे अग्नी नव्हता, तरी त्यांनी एका प्रवाशासाठी केवळ आपल्या संकल्पशक्तीने चिलिम पेटवून दिली.
• भास्कर पाटीलांची विहीर: भास्कर पाटलांनी पाणी देण्यास नकार दिला, तेव्हा महाराजांनी कोरड्या विहिरीतून गोड आणि स्वच्छ पाण्याचा झरा निर्माण केला.
• हात पिळून ऊसाचा रस: काही जणांनी महाराजांची चेष्टा करण्यासाठी जाड ऊस दिला. महाराजांनी कोणत्याही साधनाव्यतिरिक्त दोन्ही हातांनी ऊस पिळून रस काढला.
• विंचवाचा डंख: महाराजांच्या केवळ उपस्थितीने विषारी विंचू किंवा मधमाश्यांचा त्रास नाहीसा होत असे.

शिकवण आणि जीवनशैली

१. सर्वोच्च वैराग्य

महाराज वस्त्राची किंवा अन्नाची तमा बाळगत नसत. खरी शांतता भौतिक वस्तूंमध्ये नाही तर ईश्वर चिंतनात आहे हे त्यांनी दाखवून दिले.

२. समत्व भाव

महाराज सर्वांना समान मानत. त्यांच्या लेखी गरीब-श्रीमंत असा कोणताही भेद नव्हता.

समाधी — ८ सप्टेंबर १९१०

महाराजांनी ८ सप्टेंबर १९१० (भाद्रपद वद्य पंचमी) रोजी शेगांवमध्ये समाधी घेतली. समाधी घेण्यापूर्वी त्यांनी भक्तांना अभय दिले होते.

"मी कुठेही जात नाही, मी सदैव शेगांवातच आहे. फक्त खऱ्या भक्तीने हाक मारा."